Mức phạt khi không đóng bảo hiểm xã hội

⚠️ Cập nhật: Bổ sung mức phạt hành chính theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/7/2026) — trước đây bài chỉ đề cập mức phạt hình sự.

Mức phạt khi không đóng bảo hiểm xã hội là quy định về mức phạt khi không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.

Doanh nghiệp không đóng, chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người lao động có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, và trong trường hợp nghiêm trọng còn có thể bị xử lý hình sự. Bài viết cập nhật cả hai mức phạt theo quy định hiện hành.

1. Mức phạt hành chính (Nghị định 283/2026/NĐ-CP)

Từ 15/7/2026, mức phạt hành chính về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc áp dụng theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Lưu ý: mức phạt tiền dưới đây áp dụng cho cá nhân vi phạm; doanh nghiệp (tổ chức) bị phạt gấp 2 lần mức này.

Chậm đóng BHXH bắt buộc (Điều 43)

• Không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người tham gia BHXH bắt buộc trong vòng 60 ngày kể từ hạn đăng ký: phạt từ 5.000.000đ (dưới 10 lao động) đến 75.000.000đ (từ 1.000 lao động trở lên) — đối với tổ chức là 10.000.000đ đến 150.000.000đ.
• Đã đăng ký nhưng chưa đóng hoặc đóng chưa đủ số tiền BHXH bắt buộc: phạt từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản, tối đa 75.000.000đ (cá nhân) / 150.000.000đ (tổ chức).
• Biện pháp khắc phục hậu quả: buộc đóng đủ số tiền chậm đóng, cộng thêm 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng nộp vào quỹ BHXH.

Trốn đóng BHXH bắt buộc (Điều 44)

• Không đăng ký tham gia BHXH bắt buộc sau 60 ngày kể từ hạn đăng ký: phạt từ 6.000.000đ (dưới 10 lao động) đến 75.000.000đ (từ 1.000 lao động trở lên) — đối với tổ chức gấp đôi.
• Đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn quy định, hoặc không đóng dù đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc: phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng, tối đa 75.000.000đ (cá nhân) / 150.000.000đ (tổ chức).
• Biện pháp khắc phục hậu quả: buộc đóng đủ số tiền trốn đóng, cộng thêm 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng nộp vào quỹ BHXH.

2. Mức phạt hình sự (Bộ luật Hình sự)

Trường hợp trốn đóng BHXH nghiêm trọng — đã bị xử phạt hành chính mà còn tái phạm, hoặc số tiền/số người trốn đóng lớn — có thể bị xử lý hình sự theo bộ luật hình sự mới nhất số 100/2015/QH13 có hiệu lực từ ngày 01/07/2015, mức phạt khi trốn đóng, không đóng bảo hiểm xã hội như sau:

“Điều 216. Tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động

1. Người nào có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động mà gian dối hoặc bằng thủ đoạn khác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ theo quy định từ 06 tháng trở lên thuộc một trong những trường hợp sau đây, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
a) Trốn đóng bảo hiểm từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng;
b) Trốn đóng bảo hiểm cho từ 10 người đến dưới 50 người lao động.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng năm đến 03 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Trốn đóng bảo hiểm từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
c) Trốn đóng bảo hiểm cho từ 50 người đến dưới 200 người;
d) Không đóng số tiền bảo hiểm đã thu hoặc đã khấu trừ của người lao động quy định tại điểm a hoặc điểm b khoản 1 Điều này.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Trốn đóng bảo hiểm 1.000.000.000 đồng trở lên;
b) Trốn đóng bảo hiểm cho 200 người trở lên;
c) Không đóng số tiền bảo hiểm đã thu hoặc đã khấu trừ của người lao động quy định tại điểm b hoặc điểm c khoản 2 Điều này.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
5. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:
a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng;
b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;
c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng.”
Trong điều luật chắc các bạn sẽ thắc mắc về pháp nhân thương mại là gì. Các bạn tham khảo : pháp nhân thương mại
Khi nhà nước dùng luật để liên kết các quy định lại với nhau để tránh các doanh nghiệp lách luật thì theo chúng tôi đánh giá là cực kỳ hiệu quả.
Quy định này sẽ hạn chế được rất nhiều doanh nghiệp trốn đóng bảo hiểm xã hội, mang đến nhiều quyền lợi hơn cho người lao động.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là phổ biến luật đến doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế sẽ như thế nào? Có rất nhiều quy định mà những người sống ở Việt Nam không hề hay biết.
Công tác tuyên truyền và hỗ trợ luôn đóng vai trò quan trọng. Chúng ta hãy chờ đợi nhà nước chúng ta làm việc trong thời gian tới nhé.
Còn ý kiến của các bạn về mức phạt này như thế nào? Hãy đóng góp để xây dựng đất nước nhé

YTHO hỗ trợ doanh nghiệp rà soát nghĩa vụ đóng BHXH, tính đúng, đóng đủ và đúng hạn để tránh các mức phạt nêu trên. Xem thêm dịch vụ bảo hiểm xã hội của YTHO.